VẠN VẬT KẾT NỐI (sáng tác Đình Tài)

BBT--- Blog "Xuandinh10G"- Cuối năm con Khỉ sắp Tết Gà, ông bạn già Chí Phèo làng Đặng bỗng dưng đột quỵ, may mắn đàn em kịp thời đánh xe con lên khu công nghiệp lò gạch đưa lão về cấp cứu Khoa Nội Thần kinh A9  Bệnh viện Kinh Đô 333. Lũ bạn già thời bơi ao đánh đáo bàn tán lý do, nào là lão Chí đắm đuối Thị Nở, hay là say mê lướt mạng, có lẽ do mê mải nghiền... chủ nghĩa Mờ Lờ Tờ Bờ vân vân và vân vân. Đang bí thì lão Tẻo bảo "tớ biết rồi, tại XXYY..." và thì thầm vào tai các lão A, Bờ, Nờ, Pờ, Tờ... Tai vách mạch dừng, nhà văn trẻ U7 Đình Tài nghe được, về trăn trở suy tư cả đêm nhân dịp bà xã đi du lịch Thung Nai với các bà bạn thời cắn chấy, viết ra truyện ngắn "Kết Nối Vạn Vật" gửi gắm tình cảm CCCP (các chú cứ phá / các cụ cứ phán) của Câu lạc bộ Chém Gió Thứ Sáu:

VẠN VẬT KẾT NỐI

           

                        Nguyễn Đình Tài

Cuộc vui quanh bàn nhậu của các thành viên Câu lạc bộ “chém gió” ACCC (ĂN CHƠI CHỜ CHẾT /Ăn chơi các cụ) sôi lên sùng sục sau câu chuyện của ông Mai. Ông Mai kể rằng năm ngoái có ông bạn đồng niên bị đột quị vì không cắt bao qui đầu ! (sau đây gọi tắt là “Bao”)

- Ông nói vô lý chết đi được, - Bà Hường ngồi cạnh lên tiếng, - bao thì có liên quan gì đến tim mà bị đột quị.

- Ấy là phụ nữ nên chẳng hiểu gì cả, tớ không chấp. Bao không mở thì nhất định là bị ách tắc, mà ách tắc lâu quá thì đột quị chứ sao. – Ông Mai cao giọng, ngửa cổ tợp hết ly rượu Ba kích tím Quảng ninh chính gốc.

( Chị Hường nhậu với anh Mai / Ba chai chưa cạn không ai được về...)

- Ồ, thế nhưng tôi biết một ông nọ hẹp bao mà có đến 3 đứa con đấy. – Ông Lương Đức góp chuyện.

- Thật á?! Bốc phét ! – Bà Hường trợn tròn mắt.

- Thôi thôi, con xin bố, làm gì có chuyện lạ ấy. – Ông Phạm xua tay, - chắc ba đứa con ấy là của hàng xóm rồi.

- Thật mà, trông 3 đứa ấy giống bố nó như đúc, - Ông Lương Đức cãi.

- Nếu thế thì “Mặt mũi giống cha ngã ba giống mẹ” chứ gì. – Ông Bùi nói kháy.

- Sao lão biết cả 3 đứa ấy là con gái? – Ông Lương Đức ngạc nhiên.

- Có thế mà không biết. – Mít tơ Bùi nhăn trán tỏ vẻ uyên bác. (1) – Sim-bờn là “quân đoàn Y” (2), cánh quân có nhiệm vụ tiến nhanh chọc thủng phòng tuyến để tạo nên hotboy bị bao chặn đứng. Một số chiến sĩ vượt qua được thì đã oải nên đi bộ lừ đừ, số khác thì sứt đầu, mẻ trán, đứt đuôi nên không tên nào còn sức vượt qua phòng tuyến. Còn “quân đoàn X”, cánh quân có nhiệm vụ tạo nên hotgirl, thì tình trạng không khá hơn, nhưng hội này sức dẻo dai hơn, cho dù chạy chậm hơn. Và kết quả là 1 chiến sĩ quân đoàn X vượt phòng tuyến! Nhưng tôi cũng đồng ý với bà Hường, hai chuyện chẳng có gì liên quan với nhau.

- Để tôi kể cho các vị nghe câu chuyện bọ chét của cháu tôi. – Ông Vũ tham chiến.

- Kể đi xem nào! Chắc chuyện về bao của bọ chét à? – Cụ Bùi tủm tỉm.

- Bố này, chỉ được cái trí tưởng tượng quá đà. Chuyện là thế này, - Lão Vũ bốc một nắm lạc rang đưa vào mồm, rồi vừa nhai vừa kể, - tại giờ kiểm tra tập làm văn lớp 3, cô giáo ra đề học sinh tả con chó của nhà con. Trong lúc cả lớp lúi húi lia bút, cô giáo bước đến chỗ thằng cháu ngoại tôi ở nhà gọi là Bíp thấy nó viết “Nhà con nuôi một con chó xồm. Con chó này nhiều lông và rất bẩn, nên trên người nó có rất nhiều bọ chét. Con bọ chét nhỏ li ti như hạt vừng, nó có 6 chân, có thân dẹt, không có cánh, nhưng có cái ngòi rất sắc dùng để hút máu…”. “Hùng Anh, riêng con không phải tả chó nữa, con tả cho cô con mèo!”. Thằng Bíp “vâng ạ”, còn cô bước tiếp đến bàn sau. Nó viết “Nhà con có nuôi một con mèo mướp gầy nhom. Con mèo này lại chơi thân với con chó xồm nên nó bị lây bọ chét từ chó xồm.  Con bọ chét nhỏ li ti như hạt vừng, nó có 6 chân, có thân dẹt, không có cánh, nhưng có cái ngòi rất sắc dùng để hút máu…”. Cô quay lại “Sao thế này, ông tướng, thôi ông tả con cá chép cho tôi nhờ!” (Lần này thì hết đường bọ chét, cô nghĩ). Bíp hí hoáy viết  “Hôm qua mẹ  con đi chợ mua về một con cá chép đen to đùng. Con cá này có rất nhiều vẩy, giá như nó sống trên bờ thì mỗi vẩy sẽ là một cái lông, mà có nhiều lông thì thế nào cũng có bọ chét. Con bọ chét nhỏ li ti như hạt vừng, nó có 6 chân, có thân dẹt, không có cánh, nhưng có cái ngòi rất sắc dùng để hút máu…”.

          Cả hội nhậu phì cười.

          - Cười thì các vị cứ cười cho nở phổi, ngon miệng, nhưng chuyện tếu này mang một triết lý cuộc đời là “Vạn vật kết nối”. - Lão Vũ chốt lại và quay sang lão Nguyễn, -   Ông là người đi lắm, hiểu rộng, biết tuốt, ông thấy có đúng không?

          - Không chỉ đúng, mà quá đúng! – Ông Nguyễn lên tiếng. – Tôi sẽ chứng minh cho các vị biết, cuộc nhậu của hội mình đây sẽ tác động đến nước Mỹ!

          - Thôi xin cụ, cụ say rồi, đừng ba hoa nữa! – Bà Hường cắt lời.

          - Say là say thế nào, tửu lượng thằng này vô biên, chấp cả hội! – Ông Nguyễn tự ái.

          - Cứ để cha ấy nói, người say nói mới hay. – Cả hội khích lệ.

          - Này nhá,  với cuộc nhậu này, nhà hàng sẽ tăng thu nhập vài triệu đồng. Thấy đông khách, ông chủ nhà hàng sẽ tuyển thêm nhân viên chạy bàn. Vậy là, cô Đào tơ mơ nào đó đang định ngày mai đi bán thân vì có mẹ già nằm ốm lết bết, nay được tuyển vào làm. Có tiền, cứu được mẹ, cứu được mình, xã hội thêm một công dân lương thiện. Rồi một gã thanh niên, tạm gọi tên là Đô, tốt nghiệp khoa nấu ăn Đại học Du lịch, đã hơn một năm nay thất nghiệp, túi rỗng, đói mềm người, đang chuẩn bị ngày mai cùng mấy đứa bạn đi cướp ngân hàng, thì được ông chủ gọi đến cho làm chân đầu bếp. Thế là cu cậu có măm-ly (3). Ba tháng sau, chàng ta cưới cô Đào sau cú sét ái tình ở nhà hàng. Sau mấy năm làm ăn chăm chỉ, sinh con đẻ cái, tích cóp, nhờ có tay nghề cao, hai vợ chồng mở nhà hàng riêng, rồi mua sắm ô tô, biệt thự, mở chuỗi nhà hàng lớn với thương hiệu “Đào & Đô”. Sau một thời gian, ẩm thực thương hiệu Đào&Đô lan rộng sang Mỹ, đánh bật McDonald. – Ông Nguyễn ngừng giọng, mắt trái nháy nháy, cười nhe hàm răng vắng một chiếc.

- Ông đạo chuyện “Cô gái vắt sữa” của La Phông tiên sinh chứ gì!? (4). Cô nàng mơ bán được sữa, rồi mua nhiều trứng về ấp, rồi trứng sẽ nở ra một đàn gà lớn, rồi nhảy cẫng lên làm đổ hết sữa.  – Bà Hường bắt mẽ.

- Đạo một tý cũng được, tôi ủng hộ cha Nguyễn, - Ông Phan lên tiếng, - vấn đề là cú hích. Hàng tỷ số phận, hàng tỷ cuộc đời, nhiều khi chỉ cần một cú hích nhỏ làm thay đổi tất cả. Bạn ông Mai đột quỵ vì không cắt bao nghe cũng có lý. Đúng là vạn vật kết nối!  Thôi, Nâu-tây-bờn! (5)

- Thôi, thôi, muộn rồi, giải tán thôi các vị, ông nào chưa cắt bao thì về xử lý ngay đi. Nhà hàng đâu, cho thanh toán! – Ông Nguyễn nhổm người, ngoái đầu nhìn về phía quầy lễ tân.

- Lần sau bố nói “tính tiền” như dân Nam bộ, đừng nói “thanh toán”, nghe ghê bỏ mẹ. – Mít tơ Bùi ngửa cổ uống nốt vại bia rồi đứng dậy.

Thôi, thứ sáu tuần sau lại gặp nhau nhé các cụ, gút-bai đời đẹp như con nai!!! (6)

--------------------------------

(1)- Mr.                  (4) La Fontaine (nhà thơ/văn ngụ ngôn Pháp)

(2)- Simple             (5) No table! (= Miễn bàn !)

(3)- Money             (6) Goodbye

TRUY CÁCH CHỨC (truyện Đình Tài)

Cuối năm sắp Tết, chuyện chạy chức chạy quyền náo động thật lực, không kém những hoạt động sôi động của thị trường sản xuất và bán hàng Tết. Nhà văn Đình Tài mới gửi BBT "Blog Xuân đỉnh 10G" truyện ngắn- tiểu phẩm hài về đề tài nhạy cảm này. 

Xin giới thiệu với Bạn Đọc và xin cám ơn nhiệt tình sáng tác của Nhà giáo-nhà văn Đình Tài !

HƠN NHAU LÀ Ở CÁI ĐẦU

Nguyễn Đình Tài

Sau vụ việc chấn động – đề bạt gần hết công chức của Sở giữ các chức vụ lãnh đạo (trừ một công chức bị đao nhẹ có nhiệm vụ trông xe và một nữ nhân viên  bị ngắn lưỡi làm tạp vụ), Trần Đại Thoáng, Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội bị cách chức cho về hưu sớm. Ông cảm thấy bị oan uổng vì mọi người không chịu hiểu cho động cơ trong sáng của mình – đấy là vì lợi ích của dân! Thoạt nghe thì lý do đó khó chấp nhận, nhưng suy ngẫm thêm một tý tẹo teo nữa thì thấy có lý. Đúng là trước khi đề bạt thì hầu hết các vị trong Sở đều là dân, những người khát khao được làm quan, sau khi đề bạt họ mới  thành quan. Nhưng xét cho cùng, quan (hay nói theo cách của ta, là cán bộ) lại là đầy tớ của dân, như vậy, kiểu gì cũng có ích cho dân!

Người được Tỉnh cử về thay Trần Đại Thoáng là Võ Mạnh Đô, nguyên là Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường của tỉnh nhà. Sau buổi lễ nhậm chức hoành tráng, Tân Giám đốc bảo Trưởng phòng Tổ chức cán bộ ở lại.

- Phạm Đa Luật này, trong vụ đề bạt cán bộ vô tội vạ vừa rồi cậu cũng tội to lắm đấy. Bây giờ, sếp cũ của cậu để lại cho tớ một “đống di sản” thế này tớ biết làm gì với họ đây? – Tân Giám đốc  lo lắng.

- Sếp khỏi lo, độc gì cũng có thuốc giải. – Trưởng phòng Tổ chức đáp, má trái giật giật mỗi khi xúc động.

- Cậu nói nhanh đi, đừng úp mở nữa!

- Vâng, Sếp có biết, vừa rồi một ông bộ trưởng sau khi đã về hưu rồi còn bị “truy cách chức” 5 năm cuối lúc tại vị của mình không?

- Chuyện lạ ấy thì cả nước biết, cậu hỏi làm gì.

- Vấn đề là hệ lụy của vụ cách chức kỳ lạ này mới đáng nói. Em hỏi Sếp, nếu ông ấy bị cách chức thì các văn bản ông ấy ký trong thời gian cầm quyền đó còn có giá trị không? – Phạm Đa Luật nhếch miệng cười bí hiểm.

- Còn chứ, … à, không, dĩ nhiên là không rồi. – Giám đốc mở tròn mắt.

- Đấy, đấy, thưa Sếp, các văn bản ông ấy đã ký cũng bị coi là vô giá trị, không có hiệu lực, đặc biệt, các quyết định bổ nhiệm của Sir ấy. – Đa Luật tiếp lời.

- Vậy là, tất cả các vị mà ông Thoáng bổ nhiệm trong 5 năm gần đây trước khi ông ấy về hưu đều không có giá trị! – Giám đốc Đô chợt hiểu ra. – Thế thì tốt quá, tớ sẽ cho các vị đó về ngồi đúng chỗ cũ của mình!

- Thế còn phụ cấp trách nhiệm các vị lĩnh suốt trong thời gian lãnh đạo thì sao ạ? – Phạm Đa Luật hỏi dò Sếp.

- Truy thu chứ còn sao nữa. – Tân Giám đốc khoát tay dứt khoát.

- Khó đấy Sếp ạ, làm sao mà “móc họng” họ được. Thế theo Sếp, từ nay Sở ta cần giảm bao nhiêu lãnh đạo để em tính -  Đa Luật dò tiếp.

- Ban giám đốc 3,  một trưởng 2 phó; 9 phòng mỗi phòng 2, một trưởng một phó, vị chi là 21. Quyền hạn của tớ bổ nhiệm 18 vị trưởng phó phòng mới , còn 30 vị trưởng phó phòng khác cho nghỉ, cậu rõ chưa?

- Dạ, em hiểu ạ. – Phạm Đa Luật lấy ngón trỏ tay phải gãi nhẹ vào dái tai trái. – Vậy thì em đề nghị Sếp cho tổ chức cuộc chơi “Đấu trường 50”.

- Sao cơ? Tớ chưa hiểu? Tớ có xem “Đấu trường 100”…– Giám đốc dướn mày.

- Vâng, em lấy ý tưởng từ “Đấu trường 100”: bản chất vấn đề là dùng một người chơi chính để chọn ra trong số 50 người chơi phụ còn lại một số người ở lại. Trong trường hợp này, ngoài em ra (người chơi chính) Sếp sẽ chọn được 17 người chơi khác trụ lại được với các câu hỏi “tấn công trí não” mà Sếp đặt ra. 18 người này sẽ là 18 lãnh đạo phòng ban của Sở ta. – Trưởng phòng Phạm Đa Luật xoa hai tay vào nhau, nhìn Sếp chờ đợi.

- Tuyệt lắm, tớ hiểu rồi. Tớ sẽ đóng vai MC Thái Tuấn, cậu là người chơi chính, trừ 2 phó giám đốc ra, 50 công chức còn lại của Sở sẽ là 50 người chơi và ta sẽ loại 30 người, lấy 18 người trong đó có cậu. – Giám đốc gật gù, tay phải xoa nhẹ đầu Luật.

- À, mà cậu chuẩn bị cho tớ vài câu hỏi luôn, chắc 3 câu là đủ. – Giám đốc chỉ đạo.

          Sáng thứ hai đầu tuần, hội trường của Sở được sắp xếp thành hình vòng cung và các bàn được đánh số thứ tự từ 01 đến 50. Sân khấu được trang hoàng lộng lẫy với hàng chữ vàng trên băng-rôn đỏ “Đấu trường 50”. 50 công chức mỗi người ngồi một bàn, một số, với 50 bộ mặt đầy căng thẳng, hồi hộp.

Thủ trưởng trong bộ com-lê màu bã trầu, đầu nhuộm đen, chải gôm bóng lộn, bước vào:

- Good morning, các đồng nghiệp! Thưa các đồng nghiệp, sau khuyết điểm nghiêm trọng của đồng chí Trần Đại Thoáng, cho dù đồng chí đó đã về hưu hơn nửa năm nay, nhưng Chủ tịch tỉnh vẫn ra quyết định cách chức Giám đốc sở đối với đồng chí Thoáng trong nhiệm kỳ 5 năm vừa rồi. Việc này dẫn đến một hệ lụy là các quyết định mà đồng chí Đại Thoáng ký trong thời gian làm Giám đốc sẽ không có hiệu lực pháp lý, trong đó có các quyết định đề bạt các chức lãnh đạo cấp phòng. Chúng ta sẽ giải quyết dần hệ lụy này, nhưng trước mắt sẽ xử lý việc bổ nhiệm lãnh đạo. Từ giờ phút này, tôi cách chức tất cả 48 lãnh đạo cấp phòng ngồi đây, tất cả đều về “mo”, Sở ta chỉ cần 18 vị, 9 phòng mỗi phòng 1 trưởng, 1 phó. 18 vị lãnh đạo mới sẽ được tuyển từ cuộc chơi trí tuệ “Đấu trường 50” hôm nay. Tôi sẽ là người đặt câu hỏi, người chơi chính sẽ là nguyên Trưởng phòng Tổ chức và Cán bộ Phạm Đa Luật.  Thể lệ cuộc chơi là tôi sẽ hỏi, thực ra là “tấn công trí não”, cho đến khi còn đúng 18 người còn lại thì thôi. Các đồng chí rõ cả chưa. Ai hỏi gì không? – Giám đốc nói một hơi.

Một cánh tay run rẩy giơ lên:

- Em xin hỏi ạ, thế trong 18 người trúng thưởng, à quên, trúng tuyển, thì ai sẽ là trưởng phòng, ai là phó phòng? – Nguyên Chánh văn phòng sở hỏi, khuôn mặt căng thẳng, môi trên xệ xuống.

- 18 người trúng sẽ chia ra thành 9 cặp. 9 cặp này sẽ tham gia cuộc chơi “Đuổi hình bắt chữ”, người nào thắng sẽ là trưởng, người thua là phó, còn tôi sẽ đóng vai Xuân Bắc. Tất cả rõ chưa? – Giám đốc nhếch miệng, nhún vai, vẻ uyên bác.

- Nhưng thưa Giám đốc, - Một cánh tay khác giơ lên, - mỗi phòng có chuyên môn, nghiệp vụ khác nhau, liệu lấy người ngẫu nhiên bố trí làm lãnh đạo sợ có ổn không ạ?

- Chú là ai? – Giám đốc hướng mắt về phía cánh tay mập mạp ở bàn số 09.

- Dạ, em là Tô Thành Tích, Trưởng phòng, à quên, nguyên Trưởng phòng Việc làm - An toàn Lao động. – Số 09 trả lời.

- Chú Thành Tích này, tôi hỏi chú, ai ở đây mà chẳng có việc làm! Ai ở đây mà chẳng lao động! Cho nên cái nghiệp vụ “Việc làm và An toàn lao động” của chú thì ai làm mà chả được. Với cơ chế hiện hành, ai làm lãnh đạo mà chẳng được và lãnh đạo làm cái gì mà chẳng được, “Để là đất, cất là nhà”. Chú rõ chưa!? Đúng là ngồi vào số không chín (09) hợp với chú đấy – Giám đốc cao giọng.

Cuộc thi bắt đầu. Câu hỏi đầu tiên được “MC” Võ Mạnh Đô đặt ra cho người chơi Phạm Đa Luật là “Trong 3 thứ có cùng chữ Chức: Viên chức, Công chức, Quan chức, thứ nào ít quan trọng nhất?” Câu trả lời đúng là Công chức ít quan trọng nhất,  vì nếu ghép 2 chữ đầu của Viên chức và Quan chức ta sẽ có Viên quan và Quan viên, còn ghép với chữ Công ta sẽ chỉ có Quan công , Công quan và Công viên (rất ít quan trọng). Với câu hỏi đầu này có 20 người trả lời sai, còn lại 30 người.

Câu hỏi thứ hai là: “Trong 3 thứ cùng có chung chữ Lương: Lương thưởng, Lương bổng, Lương lậu, 2 lương nào quan trọng nhất?”.   Câu trả lời đúng là Lương thưởng và Lương lậu quan trọng nhất, vì nếu ghép 2 chữ sau của Lương thưởng và Lương lậu ta sẽ có Thưởng lậu. Rất may và cũng rất tình cờ, câu hỏi số 2 đã loại đúng 12 người, để lại 18 người bao gồm người chơi Phạm Đa Luật (người có công ra đáp án).

Ngay sau khi Đấu trường 50 kết thúc, 9 cặp chơi đuổi hình bắt chữ lần lượt thi đấu dưới sự điều hành sắc sảo, hóm hỉnh của MC-Giám đốc Võ Mạnh Đô. Chẳng hạn, để tìm ra Trưởng phòng Việc làm – An toàn Lao động, thì từ Lao động được ông minh họa bằng hình một người bệnh lao đang động đậy  chân tay; để chọn ra được Trưởng phòng Bảo trợ Xã hội, cụm từ Tiền tử tuất có hình một con chó (Tuất) nằm chết (Tử) trên đống tiền; Trưởng phòng Người có công là người đoán đúng hình ảnh hai người đàn ông không mặc quần cõng nhau chính là Gậy ông lại đập lung ông; hay người đoán được hình một con dê đang vùng vẫy bơi dưới biển là Hải Dương sẽ là Chánh văn phòng sở; v.v.

Nhờ có cách làm sáng tạo, nên Tân Giám đốc Võ Mạnh Đô chỉ trong một thời gian cực ngắn đã xử lý ngon vấn đề cán bộ, lựa chọn ra được những công chức sáng ý như chuột chí, nhanh hiểu như đà điểu. Đúng là, trên đời này, độc nào cũng có thuốc giải, hơn nhau là ở cái đầu!

Thầy DÂN cho sách mới 11-2016

Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Ưu tú NGUYỄN ĐỨC DÂN sinh ngày 23 tháng 6 năm 1936 tại Hà Nội nhưng nguyên quán của Giáo sư là làng Vị Hạ, xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam

Thân phụ của Giáo sư là cụ Nguyễn Đức Chung, nguyên Trưởng ty kinh tế Hà Nam thời kì kháng chiến chống Pháp. Thân mẫu là cụ Nguyễn Thị Nga - cháu ngoại của cụ Tam Nguyên Yên Đổ - nhà thơ Nguyễn Khuyến. 

 

Vào đại học năm 1954, hè năm 1957, Thầy Nguyễn Đức Dân tốt nghiệp cử nhân ban Toán (khoa Toán – Lý, ĐHSP Hà Nội), tháng 8/1957 thầy được nhận quyết định về dạy Toán tại trường Bưởi (nay là Trường THPT chuyên Chu Văn An – Hà Nội). Từ đó Thầy theo đuổi và tận tuỵ với sự nghiệp “trồng người”. Từ năm 1963 đến năm 1966, Thầy được phân công phụ trách lớp “Bồi dưỡng Toán của Hà Nội” thi học sinh giỏi toàn miền Bắc. Nhiều học trò do Thầy bồi dưỡng đã trở thành các nhà toán học, vật lý có tiếng như: GS.TS. Phan Quốc Khánh, GS.TS. Đào Văn Lượng, GS.TS Nguyễn Bá Ân…

Năm 1970, Thầy bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ Ngôn ngữ học hình thức (formal linguistics) với đề tài “Minh họa câu đơn tiếng Việt bằng ngữ pháp phạm trù” tại Warszawa, Ba Lan. Đây là bước chuyển hướng quan trọng từ Toán học sang Ngôn ngữ học trong sự nghiệp giảng dạy và nghiên cứu của Thầy.

Sau khi từ Ba Lan về, Thầy giảng dạy Ngôn ngữ học tại khoa Ngữ Văn, Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội (nay là Trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG Hà Nội).

Năm học 1979-1980, Thầy làm giáo sư thỉnh giảng môn “Tiếng Việt và Văn minh Việt Nam” tại ĐH Paris 7 (Cộng hòa Pháp).

 
Từ năm 1986, Thầy chuyển vào Nam công tác tại Trường ĐH Tổng hợp TP.HCM. Trong thời gian công tác tại đây, Thầy được Nhà nước phong học hàm Phó Giáo sư năm 1991, học hàm Giáo sư năm 1996. Thầy đã liên tục là Tổ trưởng tổ bộ môn Ngôn ngữ, Khoa Ngữ văn-Báo chí, là Phó chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam. Thầy nghỉ hưu vào năm 2002.

Tháng 6 năm 2016, Nxb Trẻ TP Hồ Chí Minh đã in và phát hành cuốn sách “Lô gích – ngữ nghĩa từ hư tiếng Việt” của GS. TS Nguyễn Đức Dân. 

Cuốn sách này được viết dựa vào các bài viết đã đăng trên Tạp chí Ngôn ngữ và các công trình khác từ 40 năm qua trên cơ sở có chỉnh lý, bổ sung và viết cho liền mạch lại từng vấn đề theo một định hướng nhất định. Sách khổ 14 cm x20cm, dày 384 trang có 4 chương và các phần: tài liệu tham khảo, dẫn liệu ngôn ngữ và một phụ lục ngắn.

Đầu tháng 11/2016 Người Thầy kính yêu 80 tuổi ra Hà Nội, mang sách mới cho các học trò cũ “Lớp toán đặc biệt” 8-9-10 G Trường PT cấp 3 Xuân Đỉnh mà Thầy là Giáo viên Chủ nhiệm đầu tiên (Lớp 8G - trước khi Thầy đi nghiên cứu tiến sĩ tại Ba Lan 9-1966).

Xin có vài câu nôm na kính tặng Thầy:

Thày mang cho sách mới tươi,

Tám mươi viết khỏe toàn lời ngọc châu,

Lớp G nhớ mãi ơn sâu,

Chúc Thầy mạnh khỏe sống lâu dài dài. ./.

 (Mỹ đình - Hà nội - 10/11/2016)

năm 2008

 (Hà nội --- 16-5-2013)

May mà kịp bôi trơn (truyện hài - Đình Tài)

MAY MÀ KỊP BÔI TRƠN

Đường vào trung tâm thành phố tắc khủng khiếp. Có ba chục cây số mà đi xe máy từ sáng sớm mà mãi đến 10 giờ mới tới Sở Công thương. Tiếp tôi là một thanh niên  có đôi mắt hiếng và khuôn mặt lưỡi cày.

- Ông cần gì? – Công chức hỏi.

- À, bác đến xin Chứng nhận an toàn thực phẩm cho cá Tra. – Tôi vội đáp.

- Ở đây, nơi công sở, không bác cháu gì nhá. Thế cá “Cha” ông  nuôi hay của ai? Có biên bản kiểm tra cá và điều kiện nuôi cá chưa? – Thanh niên lên giọng.

- Dạ, tôi nuôi ạ. Nói đúng hơn là lúc đầu tôi nuôi nó, rồi đoạn sau nó lại nuôi tôi. Mà là cá Tra chứ không phải Cha, chờ nặng chứ không phải chờ nhẹ, anh ạ. Biên bản, giấy tờ đầy đủ cả. – Tôi nhũn giọng.

- Biết rồi, chờ nặng, chờ lâu, chờ đấy! Đáng ra phải gọi là “cha” mới đúng vì bây giờ nó nuôi ông. Mà hôm nay không cấp giấy được ông nhé, cơ quan bận.

- Nhưng cách đây bốn hôm, sáng thứ hai, một chị tóc đỏ, môi đỏ, móng đỏ ngồi chỗ anh bảo tôi cả cơ quan bận đi ăn hỏi, đến hôm khác. Mà làm sao lại cả cơ quan cùng đi ăn hỏi anh nhỉ? – Tôi nhăn nhó.

- Là vì, trong Sở này, ai cũng có họ gần với chú rể cả! Bố cậu ta là Giám đốc sở. – Công chức đáp, mắt nhìn phía cửa sổ (mà cũng có thể đang nhìn tôi vì mắt cậu ta lác).

- Sáng hôm kia, thứ tư, tôi đến trước 10 giờ, mà trước cửa phòng đã treo biển “Hôm nay không tiếp khách, cả cơ quan đi ăn cưới”. Sao lại phải cả cơ quan ăn cưới hả anh? – Tôi khó chịu.

- Ông này hỏi buồn cười nhỉ! Đã bảo cả cơ quan đều họ hàng với Giám đốc thì ai dám không đi dự cưới chứ! Mà không chỉ riêng Sở này đâu, hễ có đám cưới công chức là tất cả các sở, ban, ngành trong tỉnh đều đóng cửa đi dự tuốt! Tục lệ lâu nay vẫn thế rồi mà còn tra hỏi lằng nhằng. -   Cậu ta khó chịu, mặt lưỡi cày bắt đầu ửng màu đỏ.

- Thế hôm nay, thứ sáu cuối tuần rồi, cưới xin đã xong chưa mà cơ quan vẫn bận? – Tôi bắt đầu điên tiết.

- Chốc nữa cả Sở phải đi đám ma bố đẻ Giám đốc. Cấm có đứa nào được vắng, ông hiểu chưa? Mười ngày nữa mời ông quay lại!

- Ra là đám cưới chạy tang! Mà sao lại làm đám ma đến 10 ngày hả ông con giời!? – Tôi gào lên.

- Vậy tôi nói cho ông nghe nhá: thứ hai tới là cụ mất được 7 ngày, phải cúng cầu siêu cả ngày. Từ thứ ba đến hết chủ nhật tuần tới chú rể và cô dâu sẽ đi nước ngoài hưởng tuần trăng mật. – Giọng công chức dịu lại vì thấy mắt tôi bắt đầu xung huyết.

- Hai vị ấy đi trăng mật thì liên quan gì đến Giấy chứng nhận mà phải chờ, hả giời? – Tôi cáu.

Vừa lúc ấy, một chị mập, trắng có đôi môi dày đỏ chót, từ phòng bên đẩy cửa bước vào.

- Thôi, Hách, chị nghe thấy cả rồi, để chị làm việc với bác đây. Em đi pha ấm trà ngon mời bác nhé. – Nói rồi chị ta quay sang tôi, đon đả. – Thưa bác, cháu tên là Lại Thu Ngân, cháu là trưởng Phòng Hành chính của Sở. Trước hết, cháu xin lỗi bác vì thái độ không đúng mực của cậu nhân viên vừa rồi. Để cháu giải thích bác rõ tại sao phải chờ tiếp 10 ngày. Đó là vì chú rể, con trai Thủ trưởng của cháu, là Giám đốc Trung tâm Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản. Cậu ấy là người có quyền ký vào Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm thủy sản của bác.

- Chờ thêm 10 ngày nữa là các vị làm khó cho tôi quá. Không xuất khẩu được cá, tôi lại phải bổ sung bao nhiêu là thức ăn, rồi cá to quá cỡ, tốn chỗ, lỡ lứa khác. – Tôi phân trần, thần kinh đã dịu lại.

- Ai cũng có cái khó, nỗi khổ riêng bác ạ. Như cháu đây, sinh cháu bé mới được hơn 6 tháng đã phải đi làm, sữa đã ít lại còn tắc nên phải mua sữa ngoài, cháu cũng phải bổ sung, mà có phải ít tiền đâu. – Chị Trưởng phòng động viên tôi.

Con người ta thật lạ, nhiều người rất thông minh, nhưng lúc cần lóe sáng thì lại tậm tịt, ngược lại, có người học ít, suốt đời tăm tối thế mà có lúc lại lóe sáng đúng chỗ. Tôi thuộc loại thứ hai. Chữ “Tiền” trong câu nói của chị ta làm óc tôi lóe sáng.

- Phụ nữ đúng là khổ thật, vừa mang nặng lại vừa đẻ đau, mà rồi con lại mang họ chồng. Đấy là lỗi tạo hóa. Cho nên, có một ngày, họ kéo nhau lên thiên đình kiện Chúa trời. Họ đòi sự công bằng: vợ đẻ  - chồng đau! Chúa trời nghe có lý, bèn trả lời OK. Thế là từ đó công bằng được thiết lập. Nhưng một thời gian sau, lại chính những người phụ nữ đó lên xin Chúa trời cho quay lại cơ chế cũ: vừa đẻ vừa đau. Chúa trời hỏi lý do, họ nói thật là phiền toái khó xử và “lộ thiên cơ” khi vợ đẻ, chồng không đau mà ông hàng xóm đau. – Tôi kể câu chuyện vui, liếc thấy mấy công chức trẻ ngồi bàn bên đang chơi game trên máy tính phì cười.

- Hay, hay, bác vui tính thật! – Chị Trưởng phòng cười tít, - Thôi thì mình chịu đau một vài lần trong đời cũng được, nhưng đã đẻ đau rồi lại cho con bú hàng năm trời khổ thế mà các ông ấy vẫn cứ nhởn nhơ, chẳng có trách nhiệm gì.

Được đà, tôi thao thao:  

- Đấy cũng là lỗi tạo hóa. Bởi vậy, lần khác, chị em lại kéo nhau lên kiện Chúa trời, họ đề nghị: mẹ đẻ còn bố cho con bú. Chúa trời OK, và chuyển đôi vú của phụ nữ đặt vào ngực đàn ông (trước đó đàn ông không có ti đâu nhá). Một thời gian sau, lại chính các mẹ lên xin chúa trời cho quay lại như cũ: mẹ vừa đẻ vừa cho con bú. Trời hỏi tại sao, các bà nói vì các ông ấy ham vui, hay quên, để con đói, khóc rả rich suốt ngày, không chịu được. Thế là Chúa trời cho chuyển lại đôi vú từ các ông trả lại các bà. Chuyện này dẫn đến 3 hệ lụy…

Lần này thì mấy công chức trẻ, cả nam, cả nữ đồng loạt ngoảnh mặt về phía tôi, dỏng tai lên nghe.

- Hệ lụy thứ nhất là trên ngực đàn ông có dấu vết 2 núm ti, từ khi sinh ra cho đến chết chẳng hề dùng để làm gì. Hệ lụy thứ hai là cứ hễ thấy đàn bà hở ti ra là các ông có xu hướng  thò tay ra đòi. Còn hệ lụy thứ ba là từ đó trở đi, để các ông khỏi “lăn tăn, tiếc rẻ”, phụ nữ họ phải che ngực khi đi ra đường. – Tôi kết thúc câu chuyện trong trận cười của cả phòng.

- Tôi kể  tiếu lâm vui thế thôi, không có ý gì đâu. Thế chồng chị công tác ở đâu?

 - Chồng cháu là Phó giám đốc sở này, anh ấy là em trai Giám đốc.

- Ồ thế à! Thế còn cậu Hách?

- À, cậu ấy là em vợ Giám đốc.

Tôi rút 2 tờ 500 nghìn từ túi quần sau ra, đặt nhanh vào tay chị ta.

- Tôi thật sơ ý, không biết chị sinh cháu bé để chuẩn bị quà. Chị cầm giúp chút ít mua sữa cho cháu bé giúp tôi. – Tôi nói giọng thiết tha, đôi mắt chớp chớp.

- Ấy chết, ấy chết, bác đừng, …kìa bác… Thôi thì cháu xin vậy. – Nói rồi, chị ta nhét nhanh 2 tờ pô-li-me vào túi xách mở sẵn (chắc quên cài phéc-mơ-tuya!).

Đúng lúc đó, chị tóc đỏ, môi đỏ, móng đỏ xuất hiện.

- Dì Ngân, khăn tang cháu đã phát đủ cho các phòng ban, riêng 10 chiếc của phòng ta cháu để trên bàn làm việc của dì. – Cô ta ghé mồm vào tai sếp nói.

- Thế có đặt mua cả 20 khăn vàng không? – Trưởng phòng hỏi.

- Dạ, có đủ rồi dì ạ.

Công chức Hách mang khay nước chè vào.

- Hách, em mang gấp Giấy chứng nhận này đến Mai Lượn, nhờ anh ấy ký cho bác này nhé, rồi quay lại đây đóng dấu. – Vừa nói, chị Trưởng phòng vừa chìa tờ giấy về phía Hách.

- Nhưng chú rể và cô dâu đang uốn éo chụp thêm ảnh nghệ thuật và hoàn thiện clip cưới ở công viên thành phố mà. – Hách cự nự.

- Không sao cả, em chạy ù xe máy đến, bảo nó: cô Ngân nhờ. Cầm sẵn cái bút bi đi, còn gần một giờ nữa mới đám cơ mà. Bác chịu khó ngồi uống chén nước trà sen này là em nó về ngay thôi. – Nói xong, chị ta đứng dậy, bắt tay tôi và đi vào phòng bên.

Nửa  tiếng sau, cầm tờ Chứng nhận trong tay, tôi bước ra khỏi công sở, nhẹ cả người. “May mà kịp bôi trơn” – tôi thầm nghĩ. Bỗng khự, khự,…Chiếc xe cà tàng chết máy đúng giờ chính ngọ ngay dưới “chảo lửa úp sấp” tháng bảy. “Khốn nạn, họa vô đơn chí!” – Tôi rên rỉ, hai tay dắt xe, mắt ngó tìm chỗ sửa. Gần một tiếng vật vã, rồi cũng gặp được anh thợ cởi trần, tay phe phẩy quạt nan, tay cầm điếu cày.

- Bugi ẩm, bám muội, xích khô, máy bó, khô, đã lâu không đổ dầu nhờn. Thỉnh thoảng phải chịu khó bôi trơn, bố ạ. – Anh ta phán.

- Lại bôi trơn, sao đời này lắm thứ phải bôi trơn thế, đến cả cá da trơn cũng phải bôi trơn thì hết cách rồi! – Tôi lẩm bẩm.

– Mà tốt nhất bố nên thay xe mới đi, xe nát thế bôi bao nhiêu dầu mỡ cho vừa!

- Thay là thay thế nào? Cứ bảo thay là thay được à? Có đến mùa quýt! – Tôi làu bàu.

- Ông bảo ai ăn quỵt hả!? – Anh ta trừng mắt.

- Ấy chết, không phải tôi nói anh, tôi nói cái lũ con hư của tôi. Xin gửi anh tiền, chào anh.

Nguyễn Đình Tài – Hà Nội - 10/2016