Thứ Bảy, 14 tháng 4, 2012

VẬT LÝ LỚP G (1)

Lớp ta có nhiều nhà vật lý tài năng: PGS. Nguyễn Bá Ân, GS. Đào Trần Cao, PGS. Trần Hồng Nhung. Tôi xin chép bài này để tìm hiểu về vật lý hiện đại và hỏi các Giáo sư Vật lý của Lớp mình cho hiểu.
(Bài gốc: http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=111&News=5070&CategoryID=2 )


Khoa học
06:04-10/04/2012 

Vũ trụ là số?

Cao Chi (tổng hợp và phân tích)

Các bit thông tin là cơ bản, năng lượng và vật chất
là sản phẩm (John Archibald Wheeler)

Tạp chí Scientific American số tháng 2/2012 có đăng bài viết «  Is Space Digital  » của Michael Moyer về một thí nghiệm đang được tiến hành ở Chicago bởi Craig Hogan( Giám đốc Trung tâm Vật lý thiên văn và các hạt cơ bản, Phòng thí nghiệm gia tốc Quốc gia Fermi, GS Đại học Chicago, Illinois ) nhằm đo tiếng ồn toàn ảnh (holographic noise)  biểu hiện  mối liên quan sâu xa giữa thông tin, vật chất và không thời gian . Nếu tồn tại tiếng ồn toàn ảnh  thì theo Craig Hogan vũ trụ của chúng ta là số (digital) và chúng ta có một hình mẫu (paradigm ) mới   cho vũ trụ quan của thế kỷ 21. Vũ trụ không  liên tục mà là gián đoạn  gồm bằng những bit thông tin. Vũ trụ 3D đột sinh (emerge) từ những bit thông tin chứa trên một mặt 2D.




Craig HOGAN

Thế nào là phương pháp toàn ảnh (holography) ?

Như chúng ta biết trong quang học có phương pháp ghi một vật thể 3 chiều bằng một ảnh 2 chiều  (hologram).Kỹ thuật này gọi là holography (phương pháp toàn ảnh). Chữ holography có gốc từ tiếng Hy lạp holos whole ( toàn thể ) + graphe writing (ghi ảnh). Đây là một phương pháp chụp ảnh hiện đại. Holography được sáng chế năm 1948 bởi nhà vật lý người Hung Dennis Gabor (1900-1079), nhờ thành tích này ông được nhận giải Nobel năm 1971.

Entropy và diện tích chân trời sự cố của lỗ đen

Jacob Bekenstein chứng minh rằng khi một lượng vật chất rơi vào lỗ đen thì entropy của lỗ đen tăng lên để bù trừ vào  entropy do lượng vật chất mất đi. Nói cách khác entropy của lỗ đen và vật chất chung quanh không giảm, đó là định luật 2 trong nhiệt động học lỗ đen. Năm 1970 Hawking & Demetrious Christodoulou (đại học Princeton) độc lập với nhau chứng minh rằng A - diện tích lỗ đen, ở chân trời sự cố (event horizon) không giảm theo thời gian: t2 > t1 ® A(t2³ A(t1), từ đó Jacob Bekenstein có cơ sở để đồng nhất entropy với A (thêm một hệ số là 1/4), xem  hình 1.



Hình 1.  Entropy của một lỗ đen tỷ lệ với diện tích bề mặt của chân trời sự cố (tức ranh giới có vào mà không có ra đối với mọi vật, kể cả ánh sáng khi rơi vào lỗ đen). Một lỗ đen với diện tích chân trời sự cố  là A (trong đơn vị diện tích  Planck = 10 – 66 cm 2) sẽ có A / 4 đơn vị entropy. Xét từ quan điểm thông tin  diện tích chân trời được phủ bởi các bit 1 và 0, mỗi bit chiếm 4 đơn vị diện tích Planck.

Hai loại entropy (thống kê & thông tin)
Như chúng ta biết, entropy được biểu diễn qua số trạng thái lượng tử theo công thức:
s- số chiều không gian.

Năm 1948 nhà toán học người Mỹ Claude E. Shannon đã đưa vào thông tin khái niệm entropy. Entropy thông tin trong một thông điệp là số bit cần thiết để mã hoá thông điệp đó. Khái niệm entropy của Shannon làm xích gần vật lý thống kê với thông tin.

John Archibald Wheeler quan niệm rằng “thế giới vật lý là được cấu tạo bằng thông tin với năng lượng và vật chất chỉ là những yếu tố dẫn, những sản phẩm phụ (incidentals)”.

Theo Bekenstein: “Entropy nhiệt động và entropy Shannon là tương đương , số cấu hình tính theo entropy Boltzmann phản ảnh số lượng  thông tin Shannon mà chúng ta cần có để thu xếp một cấu hình" của vật chất và năng lượng.

Sự khác nhau giũa entropy nhiệt động học của vật lý và entropy thông tin của Shannon chỉ là vấn đề đơn vị đo. Entropy nhiệt động học tính bằng đơn vị năng lượng chia cho nhiệt độ trong khi entropy Shannon lại không có thứ nguyên là “bit” của thông tin do đó sự khác nhau chỉ là vấn đề quy ước.

Bekenstein đã giải quyết vấn đề nghịch lý thông tin trong lỗ đen nhờ phát hiện rằng entropy của lỗ đen –có nghĩa là nội dung thông tin của lỗ đen- tỷ lệ với diện tích chân trời.

Nguyên lý toàn ảnh (Holographic principle) 

Nguyên lý toàn ảnh được gợi ý ( inspired) từ nhiệt động học lỗ đen và tổng quát hóa cho mọi vật.Trong lỗ đen mọi thông tin của lỗ đen đều được mã hóa trên mặt biên  chân trời sự cố (event horizon).Đây là xuất phát điểm của nguyên lý toàn ảnh.

Các nhà vật lý Leonard Susskind và Gerard’t Hooft muốn tổng quát hóa nguyên lý toàn ảnh từ lỗ đen (Jacob Bekenstein & Stephen Hawking) sang toàn vũ trụ.

Năm1993 Gerard ‘t Hooft đề ra nguyên lý holographic: theo nguyên lý này tồn tại một vật lý nD trên mặt biên (không gian n chiều) mô tả được hoàn toàn vật lý (n+1)D của hệ nằm trong mặt biên (không gian n+1 chiều).

Theo nguyên lý holographic các quy luật vật lý trên mặt biên (xem là hologram) mô tả tương tác giữa các hạt như quark, gluon trong khi các quy luật vật lý của không gian nằm trong mặt biên được mô tả bởi lý thuyết siêu dây như thế có chứa cả hấp dẫn.

Năm 1997, tác giả Maldacena (đại học Harvard) đã thực hiện nguyên lý holography nhờ thiết lập mối quan hệ sau[1] :

Một vũ trụ mô tả bởi lý thuyết siêu dây  (như vậy có hấp dẫn) trong một không-thời gian anti-de Sitter 5 chiều  tương đương với một lý thuyết trường lượng tử conform (không chứa hấp dẫn) trên mặt biên 4 chiều của không-thời gian đó (xem hình 2).  
  


Hình 2 . Lý thuyết trường conform (CFT)  trên mặt biên (hologram ) tương đương với lý thuyết dây có hấp dẫn trong không gian anti-de Sitter ( ánh xạ holographic : AdS / CFT )

Vì sao mà nguyên lý toàn ảnh trở nên quan trọng cho vật lý lượng tử?
Vì bài toán số một hiện nay của vật lý là thống nhất được hai lý thuyết lớn nhất của thời đại: lý thuyết lượng tử và lý thuyết tương đối rộng thu được nhiều tia sáng từ nguyên lý toàn ảnh.

Có thể tóm tắt ý tưởng chính của nguyên lý toàn ảnh  như sau: thông tin của một vùng không gian có hấp dẫn có thể mã hoá  không có hấp dẫn trên mặt biên của vùng không gian đó, nói cách khác có thể thiết lập một mối tương quan giữa các đại lương trên mặt biên với các đại lượng trong vùng.

Yếu tố quan trọng  ở đây là thông tin.

Từ kỹ thuật đến sinh học, vật lý, thông tin đóng vai trò quan trọng. Các protein không thể nào tổng hợp được nếu không có thông tin từ DNA. Nguyên lý toàn ảnh khẳng định rằng entropy của một khối lượng bình thường (không phải lỗ đen) cũng tỷ lệ với diện tích chứ không phải thể tích. Thể tích chỉ là ảo ảnh và vũ trụ thật sự là một hologram đẳng cấu (isomorphic) với thông tin được “ghi khắc” trên mặt biên.

Làm thế nào để biết là chúng ta đang ở trong một hologram?
Tiếng ồn toàn ảnh là gì?


Craig Hogan  đã viết nhiều bài báo tiên đoán sự tồn tại của một tiếng ồn gọi là tiếng ồn toàn ảnh (holographic noise)  có thể ghi đo được. Tiếng ồn này là biểu hiện của một loại bất định kích cỡ Planck nếu tồn tại một hologram của vũ trụ (xem thêm [2]). Dường như các nhà thực nghiệm đã ghi đo được tiếng ồn này với tần số 300 và 1500 Hertz .

Craig Hogan cho rằng nếu nhìn sâu vào những phân chia vô cùng nhỏ của  không thời gian chúng ta sẽ thấy vũ trụ được chiếm đầy bởi một tiếng ồn nội tại gọi là tiếng ồn toàn ảnh (holographic noise).

Tiếng ồn đó xuất phát từ những  bit. Chúng ta có khả năng phát hiện tiếng ồn số đó của vũ trụ và tiếng ồn đó chúng tỏ rằng vũ trụ là một vũ trụ số ( universe is digital) [3].

Khi đi vào cấu trúc sâu của không thời gian chúng ta sẽ thấy   vũ trụ được cấu tạo không phải bằng vật chất và năng lượng mà lại bằng những bit. Thông tin hoạt động trên những bit và từ những bit đó tạo nên vũ trụ.

Craig Hogan kiến thiết một thí nghiệm để phát hiện tiếng ồn toàn ảnh.Và nếu vũ trụ được cấu tạo như thế nghĩa là từ các bit thông tin thì diều này sẽ làm thay đổi kiến trúc của vũ trụ.Craig Hogan nghiên cứu những kích cỡ mà ở đấy thông tin tồn tại như những  bit (information lives as bits).

Hấp dẫn lượng tử dẫn đến độ dài Planck  l P = 1,616.10 -33 cm, ánh sáng đi qua độ dài đó trong thời gian  t P=  l P /c = 5.10 -44 sec.

Kích cỡ Planck là kích cỡ nhỏ nhất. Và những bit cơ bản của thông tin nằm trong kích cỡ Planck.

Leonard Susskind phát biểu rằng chính thông tin làm nên sụ khác nhau giữa các đối tượng.
Theo nguyên lý holographic (nguyên lý toàn ảnh )  nếu ném một vật vào lỗ đen thì vật ấy có thể biến mất song thông tin về vật đó được ghi lại trên một mặt nằm quanh lỗ đen. Thông tin không bao giờ mất. Theo nguyên lý toàn ảnh vũ trụ 3D của chúng ta đột sinh từ thông tin đã được in trên một mặt 2D gọi là tờ ánh sáng (light sheet). Tờ ánh sáng đây là chân trời sự cố của vũ trụ. Chúng ta thực tế là một hình chiếu (projection) Tờ ánh sáng (light sheet) 2D theo nguyên lý toàn ảnh chứa các thông tin về tọa độ của mỗi hạt nằm trong tờ, mỗi electron, quark và neutrino và mọi lực tương tác giữa chúng. Tờ ánh sáng chiếu mọi thông tin nằm trong tờ ra ngoài vũ trụ và tạo nên mọi điều chúng ta thấy. Vũ trụ đột sinh từ các bit 0 và 1. Các nhà khoa học cho rằng vũ trụ hoạt động như một máy tính, thông tin đã tạo nên thế giới vật lý song máy tính đó vẫn còn là một hộp đen đối với họ.

Nguyên lý toàn ảnh có thể là sụ thống nhất của lượng tử và hấp dẫn. Nguyên lý toàn ảnh là một kim chỉ đường  đến hấp dẫn lượng tử.

Nếu vũ trụ là vũ trụ số thì đây là một kim chỉ đường tiếp theo dẫn đến hấp dẫn lượng tử. Trong một vũ trụ số không gian bản thân đã được lượng tử hóa, không gian đột sinh từ những bit lượng tử gián đoạn ở kích cỡ Planck.

Nếu không gian là lượng tử thì phải chịu  sự  bất định (incertainties) của CHLT(Cơ học lượng tử). Ta sẽ có những thăng giáng dạng bọt (foamlike fluctations).

Vì rằng thể tích của vũ trụ rộng lớn hơn diện tích chân trời Hogan hiểu rằng để có cùng một số bit như trên diện tích chân trời thì vũ trụ phải được cấu tạo bởi những hạt (grain) lớn hơn độ dài Planck nói cách khác vũ trụ của chúng ta phải bị nhòe đi (blurry), mờ đi (hình 3). Tương tự như khi  ta xem TV ta thấy mọi vật dường như đều mịn nhưng nếu nhìn sâu vào đó ta sẽ có những pixels.

Thực hiện những thí nghiệm với năng lượng tương ứng với kích cỡ Planck  là điều vô vọng vì chúng ta cần những máy gia tốc lớn bằng cả Thiên hà. Song nghiên cứu những thăng giáng do tiếng ồn toàn ảnh là điều khả thi vì kích cỡ của chúng chỉ bằng khoảng 10 -16 m.

Nếu chúng ta nằm trong một hologram, ta có thể biết được điều đó bằng cách đo độ mờ này.
Báo NewScientist viết rằng có thể vũ trụ là một hologram khổng lồ.



Hình3.  Nếu chúng ta nằm trong một hologram thì chúng ta có thể kiểm nghiệm được điều đó bằng cách đo độ mờ toàn ảnh  (tương tự như độ mờ của một ảnh chiếu).

Nếu xét những vùng không gian rất nhỏ ở kích cỡ Planck dưới quan điểm lượng tử, tất nhiên ta  phải có theo CHLT (cơ học lượng tử) một hệ thức chứa độ dài Planck l P . Trong giả thuyết của mình Hogan đưa ra hệ thức

[z1,z2] = l P L   

Như vậy  có một sự thay đổi trong CHLT theo đó toán tử tọa độ (position operators) tại những thời điểm khác nhau có thể không giao hoán và giao hoán tử tỷ lệ với  l P và quãng đường đi L.

Trong đó z1, z2 là tọa độ theo chiều thẳng góc với đường đi của ánh sáng nối liền hai điểm 1 & 2 và   L=khoảng cách không gian giữa 2 điểm 1 & 2.

Trong CHLT thì giao hoán tử trên bằng không. Từ giao hoán tử trên người ta thu được hệ thức bất định

Δz1 Δ z2 > l P L/2

Các hệ thức này dẫn đến một độ mờ bằng  ∆z 2  >  lPL.  Đây là nguồn gốc tiếng ồn toàn ảnh.
Tiếng ồn đó theo Hogan chính là độ mờ (fuzziness) của cấu trúc của không thời gian ở độ phân giải Planck.  Vậy tiếng ồn toàn ảnh chính là độ mờ liên quan đến bất định theo chiều thẳng góc với đường đi của ánh sáng.

Holometer (holographic interferometer)- giao thoa kế toàn ảnh 

Nếu thông tin về nội vùng của các lỗ đen được mã hóa trên chân trời sự cố thì rất có thể là mọi thông tin về vũ trụ của chúng ta được mã hóa trên tờ ánh sáng gọi là chân trời của vũ trụ (Universe's horizon).

Đây có thể nói là một giả thuyết cần kiểm nghiệm, giả thuyết này được xây dựng từ mối tương tự với  lỗ đen.

Nếu vũ trụ là một hình chiếu toàn ảnh từ chân trời vũ trụ thì hình chiếu đó sẽ bị mờ (fuzzy). Mặc dầu mọi thông tin để tạo nên vũ trụ được mã hóa trong những bit kích cỡ Planck trên chân trời vũ trụ, các bit đó trong phép chiếu sẽ được phóng đại theo thời gian giống như một tia ánh sáng xuất phát từ một máy chiếu lên bức tường. Chính độ mờ này (fuzziness) là điều mà Hogan cho là tiếng ồn trong GEO600 .

GEO600 là một dự án  hợp tác giữa  Viện Vật lý hấp dẫn  Max Planck, Đại học Leibniz Hannover, Đại học Cardiff, Đại học Glashow và Đại học Birmingham. GEO600 là một detector dài  600 m, xây dựng tại Hannover (Đức) có mục tiêu tìm sóng hấp dẫn phát ra từ những thiên thể như sao neutron, lỗ đen. Hiện nay GEO600  chưa tìm ra sóng hấp dẫn song  phát hiện  một tiếng ồn không giải thích được trong detector của họ.

Tại Fermilab Hogan xây dựng một thiết bị gọi là toàn ảnh ký (holometer) cũng để ghi  tiếng ồn ấy.
      
                                  Hình 4. Giao thoa ký toàn ảnh (holographic interferometer= holometer)

Máy toàn ảnh ký gồm hai giao thoa ký riêng biệt (xem hình 4 ) kết dính với nhau. Trong mỗi giao thoa ký một tia ánh sáng được tách làm đôi và đi theo hai hướng khác nhau. Sau khi đập vào một cái gương các tia sáng lại kết tụ với nhau và độ lệch pha sẽ được đo.

Nhờ có hai giao thoa  ký các nhà nghiên cứu có thể so sánh các kết quả đo. Mọi tiếng ồn với tần suất cao sẽ được ghi nhận như là sự run rẩy của không thời gian hay nói cách khác đó là tiếng ồn toàn ảnh.

Tiếng ồn này có tần số khoảng 1 triệu chu kỳ trong một sec. Nếu quả tiếng ồn này tồn tại thì  thế giới  3D là hình chiếu từ  bản chất thực tại 2D của vũ trụ.

Tính chất phỏng đoán đó lộ rõ hơn ở những khoảng cách lớn. Một thiết bị như holometer có thể đo những khoảng cách theo chiều thẳng góc và đó là đối tượng của một loại bất định mới. Tiếng ồn đó sẽ được thu vào trong một detector.

Trên hình 5 ta có đồ thị tiếng ồn toàn ảnh biểu diễn căn số trung bình bình phương ( rms-root mean square) của các biên độ thăng giáng toàn ảnh thẳng góc.


    
Hình 5. Đường “tiếng ồn toàn ảnh “ biểu diễn căn số  trung bình bình phương ( rms-root mean square) của các biên độ thăng giáng toàn ảnh thẳng góc.Trục hoành là log của kích thước L của thiết bị( là khoảng đường đi của ánh sáng). Các giao thoa kế laser  tham chiếu là :LISA  Laser Interferometer Space Antenna, LIGO Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory, GEO600  Laser interferometer với cánh tay dài  600 m.

Kết luận

Thí nghiệm trên holometer đang tiếp tục tiến hành và nếu tiếng ồn toàn ảnh được khẳng định thì đây là một bước ngoặt quan trong trong vật lý: vũ trụ của chúng ta là số (digital), nghĩa là thực thể cơ bản là nhũng bit thông tin còn vật chất và năng lượng chỉ là những vật dẫn, những sản phẩm tiếp theo. Điều đó cũng có nghĩa là không thời gian không còn liên tục mà gián đoạn nghĩa là tự động được lượng tử hóa. Đây là một ý tưởng dẫn đường đến hấp dẫn lượng tử, một sự thống nhất thuyết lượng tử và hấp dẫn. Mọi vật 3D của thế giới chúng ta đột sinh (emerge) từ các bit thông tin ở độ phân giải Planck nằm trên biên 2D của vũ trụ.
                                                            
Tài liệu tham khảo & chú thích

[1]  Không gian anti de Sitter (AdS)  n chiều là không gian hyperbolic n chiều tương tự như không gian Lorentz có độ cong âm.   Nhóm conform=nhóm đối xứng gồm các biến đổi kích thước không thời gian+biến đổi Lorentz.Không gian AdS và biến đổi conform xuất hiện  trong ánh xạ AdS / CFT ( Anti de Sitter / conform Field Theory ). 

[2] Cao Chi , Vật lý hiện đại , những vấn đề thời sự từ Bigbounce đến vũ trụ toàn ảnh, chương VIII/4, NXB Tri thức, 2011.

[3] Nhiều nhà vật lý chủ trương một khả năng khác là tồn tại những chiều dư (extra dimensions) ngoài không thời gian thông thường (như nhiều lý thuyết đã khẳng định). Những chiều dư này có thể gây nên dộ mờ của không gian 3 chiều trong những vùng rất nhỏ kích cỡ Planck.

Xin xem thêm bài về Vũ trụ toàn ảnh:


(Vĩnh Thuận - 14/4/2012)



Thứ Bảy, 7 tháng 4, 2012

NGUYỄN XUÂN THẮNG CẢNH BÁO


(Vĩnh Thuận - 7/4/2012) - Sáng nay trời mưa to, không ra Bách Thảo cà phê được, lang thang trên mạng, đọc bài trên Blog Bọ Lập thấy hay hay, xin chép ra đây để bà con 10G Xuân Đỉnh coi ý kiến của Chủ tịch Nguyễn Xuân Thắng nhà ta.


Nước đổ đầu vịt

Đăng bởi: Nguyễn Quang Lập | 06.04.2012
Hôm nay ( 3/4/2012), báo Tiền Phong đưa tin: ông Hà Quang Long , Giám đốc Sở TT-VH-DL Quảng Ninh cho biết : “Sau khi Tổ chức New 7 Wonder trao giấy chứng nhận, ngày 27-4, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức đón bằng công nhận kỳ quan thế giới Hạ Long với quy mô lớn tại sân vận động Mỹ Đình.” Thế là bao nhiêu nổ lực của giới truyền thông cảnh báo về sự thật của cái gọi là “kết quả bình chọn 7 kỳ quan thế giới” đều như nước đổ đầu vịt.
Không thể tin nổi khi Vịnh Hạ Long được công nhận một trong 7 kỳ quan thế giới nhờ vào 24 triệu tin nhắn của chính những công dân Việt Nam bình chọn, một sự công nhận kiểu “ mèo khen mèo dài đuôi”, lại có thể làm “nức lòng” một số quan chức Bộ TT-VH-DL và Sở TT-VH-DL tỉnh Quảng Ninh. Cũng không thể tin nổi người ta có thể vinh dự tự hào khi cái giấy chứng nhận kỳ quan thế giới Hạ Long chỉ là của  New7Wonders, một công ty tư nhân do nhà leo núi người Thụy Sĩ Bernard Weber điều hành, không hề liên quan gì đến Unesco- Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc.
 New7Wonders không hề có uy tín nào trong việc định giá các di sản văn hóa của thế giới, tầm ảnh hưởng của nó còn bé hơn cả một số trang web nổi tiếng ở Việt Nam. Tìm hiểu thông tin về N7W qua Alexa, một trang mạng cho hay: “new7wonders.com xếp hạng 22,607 trên thế giới và hạng 31,656 tại Mỹ. Trong khi đó, cùng thời điểm, trang vnexpress được xếp hạng 386 trên thế giới và hạng 1,167 tại Mỹ.” Chỉ chừng đó thôi cũng đủ biết uy tín của New7Wonders!
Ông Nguyễn Xuân Thắng – Chủ tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, người đại diện cho UNESCO , ngay từ  2007 đã nhiều lần cảnh báo về cái gọi bình chọn 7 kì quan của New7 Wonder, rằng “Với một cuộc chơi dễ dãi kiểu NOWC, nguy cơ một thói quen tranh giành, ganh đua dễ dãi để được tôn vinh sẽ hình thành trong tiềm thức của thế hệ trẻ”, rằng “Đó là một “phần thưởng” không bao hàm các giá trị công pháp quốc tế, không mang tính ràng buộc, trách nhiệm và nghĩa vụ.”
Ngay chính Unesco cũng đã tuyên bố: “Mặc dù nhiều lần được mời ủng hộ N7W, nhưng UNESCO quyết định không hợp tác với ông Weber… Cần xác định các tiêu chuẩn khoa học, xác định giá trị của các ứng viên.” Theo đó Unesco đã khẳng định kết quả bầu chọn của N7W là không chính xác và không có khoa học. Chẳng cần đến  tuyên bố của Unesco người ta cũng thừa hiểu việc bình chọn không cần bất kì một tiêu chí nào, chỉ căn cứ vào số lượng tin nhắn không hạn chế cho mỗi mobile là cuộc bình chọn dành cho những kẻ thích tự sướng, một kiểu thủ dâm văn hóa rất nguy hiểm. Nói như nhà báo Al-Sayed người Ai Cập, “cuộc chơi” do NOWC chủ trì không những “đã tấn công vào các nền văn minh” mà còn thúc đẩy một cuộc chạy đua khích lệ ý thức dân tộc hẹp hòi trong một bộ phận công chúng ở các quốc gia.”
Đến đây đủ biết tấm bằng của New7Wonders chẳng những vô giá trị mà còn phản văn hóa, không thể nói khác hơn. Điều này Bộ TT-VH-DL không thể không biết.  Vậy thì hà cớ gì lại tổ chức đón nó rầm rộ với “qui mô lớn”?  Rõ là hài hước.
Than ôi văn hóa nước nhà suy đồi đến thế này chăng!
Nguyễn Quang Lập

Thứ Hai, 26 tháng 3, 2012

THƠ "BÀI CA LỚP 10 G" - thi sĩ HƯỚNG DƯƠNG


BÀI CA LỚP 10 G
Lương văn Phúc (5.1968)

Lai láng chứa chan những ý thơ
Của niềm thương mến thuở 10G
Gửi người bạn cũ ngày ly biệt
Không có cung đàn, có tiếng thơ!

Mười gờ mến yêu hỡi có nghe
Từng tiếng người đi, bước ai về?
Chí Thành, Minh Chương, Phương, Dũng, Hiển
Thanh Hùng, Đặng Lương… nghĩa bạn bè
Thày Dân, thày Hải rồi thày Định
Trăng tròn lại khuyết… đã ba hè
Điểm mặt hôm nay còn bốn mốt (*)     (sĩ số 41)
Đỏ mùa hoa phượng, rộn tiếng ve…

                      ***

Ơi Bùi minh Thắng tuổi đương xanh
Thẹn đỏ mặt, tai, tính nhiệt thành 
Nổi tiếng Phécma, tài pháo cối
Áo màu nõn chuối, mắt tinh anh.

Đẹp trai, tai đỏ, quản lý sành
Nguyễn xuân Triểu pan – phượng hoàng xanh
Cờ làng năm xưa từng đần mặt
Yêu “trai Yên Thái, gái hàng Mành”.

Việc chung không quản, đấu rất hăng
Trưởng lớp – “đầu hổ” có ai bằng?
Tính hay quên là Nguyễn thị Ngọc
Ngồi gẫy khung xe – béo loại “tăng”.

Zét pho đấm bốc đất Cửa Nam
Minh Chính xưng danh vốn họ Hoàng
Họa sĩ lênh khênh hay đùa tếu
Con giai rộng miệng ắt là sang.

Vì bạn nhiều phen chịu tiếng gàn
Từng là cán sự Toán giỏi giang
Em út lớp ta Phạm thúy Hạnh
Xấu hổ nghịu thay: mặt úp bàn.

Tâm tình thủ thỉ, mặt hay nhăn
Đỗ thẳng, “quản”, “thủ”, kiệm lại cần
Nghị lực có thừa – Đỗ xuân Thắng
Học chăm, cởi mở, dễ quen thân.

Cây vợt bóng bàn Vũ như Lân
Đá cầu, đá bóng thật dẻo chân
Nheo nheo mí mắt cười tinh nghịch
Nổi cáu vì câu ghẹo “lũ vân”.

Máy đấm Đạt Phụng nặng đồng cân
Xứng với cha ông giống họ Trần
Thẳng như gậy gộc, từng quản lý
“An be” bạn hát ức bao lần?

Gàn dở phổi bò, máu hăng lên
Xưa phó lao động giữ “binh quyền”
Nay Nguyễn huy Lâm, đầu từng nứt
Hè về nóng nực nổi cơn điên…

Đông Anh cứng cựa Nguyễn hữu Tuyên
Da đỏ phù sa – võ lực điền
Đào giếng góp công, từng đoạt bút
Ma ranh vô địch tướng ốc sên.

Sinh ở châu Phi nước da đen?
Sức Nguyễn bá Ân dễ kiếm tiền
Hai mốt phát xà người còi nhỏ      (21)
Pha trò, tinh nghịch, giảng bài quen

Cuối hàng “ngũ hổ” có Hoàng Minh
Thu cười toe toét, mắt xếch kinh
Thích xây dựng bài, chăm phát biểu
Biệt hiệu “bi lăn” khéo vô tình.

Ái mộ, Gia lâm Nguyễn công Điều
Vạm vỡ, “mả lườn” lắm kẻ yêu
Kết nghĩa anh em, từng ghi nhớ
Tình bạn thủy chung sớm lại chiều…

Meo, meo… A ha! Một chú mèo?
Không, Nguyễn khắc Sơn vỗ tay reo
Dọa “bố mày nôn” cười vỡ bụng
Phụ trách thiếu nhi rất tin yêu.

Tròn như hạt mít, đất trồng hoa
Làm vua Bách thảo, tướng Ngọc hà
Tuổi trẻ hồn nhiên theo họ Nguyễn
Là chàng Vĩnh Thuận giỏi tiếng Nga.

Ai đó trông như một cụ già?
À… Phan văn Bá bịp nhà ta
Hùng cứ Thụy Khuê, đầu tổ bốn      ( tổ 4)
Trùm dân xe điện đất thành Hà.

Thụy Phương đúc kết một bông hoa
Nguyễn quốc bảo thơm nức tiếng nhà
Đã từng giật giải Thành hai bận
Sớm khuya chăm chỉ bậc sử gia.

Võ “khều” Văn miếu vốn xưng “ma”
Cũng tướng ốc sên, thích chơi xà
Thấp khớp, ham bơi Nguyễn vũ Phúc
Nghe diễu “tỉ beo” mặt muốn hoa!         

Chàng Mai đình Nội, một danh ca
Trưởng ban văn nghệ, tính hào hoa
Chuyên hắt xì hơi, “người cùng họ”
Đội lốt trâu cày lớp chúng ta.

Cười nhạo suốt ngày lão Trần Cao
Hiệu “rồ”, năm xưa vốn họ Đào
“Bài ca Vĩnh Linh” còn nhớ mãi
Đỏ mặt bạn trêu: - Ấy, Cô vào!

Xa xa Xuân Thắng dáng bảnh bao
Họ Nguyễn, chân voi, vốn phú hào 
Đạo diễn, kiêm vai chính, kịch giỏi
Trai lơ, hay hát, thích ồn ào…

Bé người, còi nhỏ, quyết tâm cao
Một mét hai mươi, dốc sức ào
Mệnh danh Dương duy Lưu, tắc tử
Sung hàn lâm viện tự thủa nào?

Đẹp trai, mạnh khỏe thích thể thao
Dòng dõi cha ông đỗ đạt cao
Hoạt bát tiếng đồn vang Phú tỉ
Phan huy, giải Lý, sở từng trao.

So bậc anh em tuổi là cao
Phạm quang Quý nghiện sái thuốc lào
Bốp chát, thâm nho, vua chẫu chuộc
Gân guốc, tay chơi cũng anh hào!

Nổi tiếng “cắn van” Phạm hữu Quỳ
Thắm tình tổng phụ trách thiếu nhi
Biệt hiệu “Hồng Hà” bao ý nghĩa?
Lưu luyến từng trang nhật ký ghi.

Năm xưa đã lĩnh chức “vũ sư”
Nóng nảy, cờ cao, lội loại cừ
Công tử Bạc liêu Phạm quang Tiến
Chính hiệu con voi, tính lừ khừ.

Phổng nhanh như thổi giống gà tồ
Hay làm nũng, điệu mặt tỉnh bơ
Phạm trung Nhân chè 15 bát
Hiệu “tồn”, căm tức tiếng “nhận vơ”.

Chào Đỗ bá Khôi chân bí thư
Mắt “ba lẻ bảy” thích hát hò
Ngủ lăn ngủ lóc, quen hậu vệ
Hùng hục đi đầu, dẫu nắng mưa…

Ưa ngồi một chỗ ít đi chơi
Danh Tiến “lang băm” bạn chớ cười
Ác tơ họ Nguyễn từng buôn nước
A một bông hoa đỏ chói ngời!            (A1)

Con nhà họ Võ giống thiên lôi
Trung phong mạnh tựa hổ vồ mồi
Dân biển Quý Toàn ham thuốc lá
Cháy lưng xứ Quảng, tắm nắng khơi.

Tươi trẻ hồn nhiên rất hiếu chơi
Lắm lúc sửng cồ, ít chịu người
“Cốt mập” chính tên Đặng văn Tuấn
Tam Đa, người ấy vốn hay cười.

Sái nghiện là tôi – Nguyễn tuấn Hùng
Ngày rộng tháng dài sống ung dung
Chuyên đóng quan tài cho người chết
Thẽo thượt, áo lụa rộng lùng thùng.

Thoang thoảng hương thơm đóa Hồng Nhung
 Tổ tiên Sát Thát rất anh hùng
“Chồng chéo tả bô” bao lần khóc            (tổ 3)
Một khúc dương cầm tiếng nhạc rung…

Đội bóng thủ môn Nguyễn đình Tài
Hăng say công tác trưởng tổ hai
Cũng mặt thơ ca, tay dũng sĩ
Tiếng “tụt” bây giờ đã quá sai!

The thé giọng ai, hẳn o tròn?
Nhầm rồi. O méo đất chợ Hôm
Tâm hồn nguội lạnh tanh máu cá
Chăm chỉ đích danh Phạm liên Hương.

Chàng Bùi minh Tân vẻ tươi giòn
Máu hăng Yên đổ, hẳn vì “ron”
Ân hận bao lần phi công “hụt”
Mát tươi tình bạn nghĩa vẹn tròn!

Ba tai đại quệch Vũ phú Tường
Biệt tài từ hiểm, hiệu Ngô tương
Xốc vác làm tròn chân “quản gạo”
Ghét văn, ưa hát, tính cương cường.

Trẻ người đầu hói “bánh có xương”
Cáu cục Hàng Bè, Mư pai ồm
“Chuyện đã rồi” – lời thú đầu ngõ
Họ Hoàng trầm lặng, đó Quang Chương.

Tiền đạo dẻo dai chớ coi thường
Mọt sách đây rồi Nguyễn vũ Lương
Tổng hợp, Tràng thi từng nhẵn mặt                  
Ương ngạnh, cầu chơi thuật cao cường!

Tay chơi quần lụa huyện Anh Đông
Ba vành mắt đỏ Nguyễn hữu Thông
Nổi danh “lẩy Kiều” thư kí lớp
Già dặn, hò khoan điệu “Qua sông”.

Đọ vãi, người hùng phái Sơn Đông
Xưa bán nước vối, chạy như lồng
Gánh gạo chai vai: Lương văn Phúc
Thi sĩ Hướng Dương ghét tắm sông
Chơi cờ mê say từng bỏ học
Trăm rưởi bài thơ sưởi tấm lòng
Cáu vặt quên sao tình bạn cũ?
Kể chuyện nhạt mồm:
-   Đó: “can ông”!

                            ***

Ba năm gắn bó đẹp biết bao!
Mặn nồng đượm hương vị ngọt ngào
Đi xa thầm nhắc tên bạn cũ
Nhớ nhé chớ quên những ngày nào
Những năm cuối cùng thời cắp sách
Vui sống trong tình bạn dạt dào!

Bão táp đang chờ đại bàng thử sức
Tung cánh lên đi!
                                Bạn hỡi,
                                               Xin chào !


31. V. 1968 – Xuân Đỉnh
Hướng Dương

Thứ Năm, 22 tháng 3, 2012

HƯỚNG DẪN VIẾT BÀI TRÊN BLOG LỚP G XUÂN ĐỈNH


HƯỚNG DẪN VIẾT BÀI
http://xuandinh10g.blogspot.com
------------------------------------------
A. Những thông tin chung.

Weblog còn được viết tắt là Blog. Có thể hiểu nôm na Blog là một dạng Website cá nhân hoặc nhóm người. Mọi người có thể truy cập vào Blog của nhau để thảo luận về đủ mọi thứ trên đời, qua đó tạo thành cộng đồng những người sử dụng Blog.

       “Blog” là một thuật ngữ có nguồn gốc từ cặp từ “Web Log” hay “Weblog” dùng để chỉ một tập san cá nhân trực tuyến, một quyển nhật ký dựa trên nền web hay một bản tin trực tuyến nhằm thông báo những sự kiện xảy ra hàng ngày về một vấn đề gì đó.
        Nội dung và chủ đề của “blog” thì rất đa dạng, nhưng thông thường là những câu chuyện cá nhân, bản tin, danh sách các liên kết web, những bài tường thuật, phê bình một bộ phim hay tác phẩm văn học mới xuất bản và cuối cùng là những sự kiện xảy ra trong một nhóm người nào đó.

Blog có địa chỉ http://xuandinh10g.blogspot.com  được lập ra nhằm tạo ra một môi trường gặp gỡ và trao đổi giữa các thành viên của Lớp chuyên toán 8-9-10 G Trường PT cấp 3 Xuân Đỉnh (1966 -1968). Đây là tài sản tinh thần chung của lớp, mong được các bạn tham gia phát triển và viết bài cho weblog. 

1. Cách thể hiện.

Blog được xây dựng trên cơ sở các bài viết của các cá nhân và được truy cập/lưu trữ theo hai cách:
- Theo thời gian (tháng/năm). Các bài viết sau sẽ xuất hiện trước.
- Theo chủ đề. Ban biên tập (BBT) sẽ tạo ra các chủ đề. Người viết bài có quyền đính bài vào các chủ đề.
Như vậy một bài có thể liên quan đến bài khác theo hai cách: liên hệ theo thời gian đưa bài lên và liên hệ theo nhóm nội dung (chủ đề).

2. Thành viên.

Ai cũng có thể đọc các bài viết của chúng ta, nhưng chỉ có các thành viên của lớp G Xuân Đỉnh mới có thể viết bài và bình luận bài.
Chúng tôi đã tạo 1 tài khoản dùng chung cho cả lớp là “xuandinh10g” (trên cơ sở địa chỉ thư điện tử của Google: xuandinh10g@gmail.com).
Riêng mật khẩu chúng tôi sẽ báo cho các bạn qua một đường khác để tránh làm lộ trên mạng.
Bạn sử dụng tài khoản (email/account) nêu trên và mật khẩu (password) để đăng nhập viết bài mới hoặc viết bình luận.


B. Hướng dẫn viết bài mới và đưa ảnh vào bài.

Do thiết kế của Weblog nên các ảnh trong bài được thu nhỏ kích cỡ, để xem ảnh đúng kích cỡ thật bạn cần click vào ảnh trong bài, toàn bộ ảnh gốc trong bài sẽ hiện ra ở 1 cửa sổ riêng nền đen. Khi không xem nữa, bạn bấm vào ô “chữ X” ở góc trên bên phải của cửa sổ này để trở về bài đang coi.

1.      1. Vào Blog “xuandinh10g.blogspot.com”.
         hoặc gõ http:// xuandinh10g.blogspot.com
 Chọn mục “Đăng nhập” ở góc phải (bên trên)


 2.      2. Gõ Email: “xuandinh10g” và gõ Password: “********” (chúng tôi sẽ gửi mật khẩu qua Email của bạn hoặc tin nhắn trên di động). 
Click vào “Sign in


 3. Vào mục “Xem blog” ở bên phải “LOP G XUAN DINH 1966- 1968”


4. Chọn “Bài đăng mới” :



5. Gõ bài trực tiếp vào khung nhập bài hình chữ nhật:


hoặc Copy bài từ Word, trang Web, Blog khac và dán vào khung nhập bài.

6. Đưa hình ảnh vào bài:
Trong khung nhập bài, đưa con trỏ đến vị trí cần đăng ảnh, rồi click vào biểu tượng “Chèn hình ảnh” Description: Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket  ở phía trên khung (cạnh chữ “Liên kết” )



7. Trong khung “Chọn tệp” nhấp chuột vào ô “Chọn tệp” ở bên phải mục “Tải lên’ (để lấy tệp/file ảnh từ máy tính của bạn):


8. Xuất hiện cửa sổ “Open” để chọn ảnh. Bạn đi đến thư mục chứa ảnh và chọn ảnh cần đưa vào bài viết:



9. Ví dụ bạn chọn ảnh Thầy Dân và bấm vào ô “Open” ở bên phải phía dưới :
Ảnh được chọn sẽ hiện lên trong khung “Chọn tệp”. Bạn bấm vào ô “Thêm hình ảnh đã chọn” ở bên phải phía dưới.



10. Hình ảnh đã được đưa vào bài đang viết. Để chỉnh cỡ ảnh to nhỏ, bạn bấm vào chính giữa ảnh:
Và chọn: nhỏ/ trung bình/ lớn ….


 12. Bạn tiếp tục gõ bài và đưa các ảnh khác vào bài theo thao tác như trên.
13. Kết thúc việc soạn bài mới, bạn bấm vào ô “Xuất bản” ở bên phải phía trên.


(Bạn nên kiểm tra lại cẩn thận bài viết, để không có lỗi chính tả và văn phong)
Sau đó bạn bấm vào ô “Xem blog” để trở về màn hình chủ của Blog, 


14. Bạn bấm vào “Đăng xuất” để ra khỏi chế độ viết bài mới.


C. Một số quy định khác.

Bài viết có thể có nội dung tùy ý, tuy nhiên những điều sau đây không được chấp nhận:
- Dùng ngôn từ thiếu văn hóa,
- Xúc phạm cá nhân,
- Bàn các vấn đề chính trị, tôn giáo có tính nhạy cảm. 

Trong trường hợp có vi phạm, BBT có quyền xóa các bài viết phạm quy và thông báo cho tác giả biết.

Chúc các bạn thành công.

BAN BIÊN TẬP BLOG “Xuandinh10g”
---------------------------------------------------
(Nguyễn Vĩnh Thuận đưa lên blog: 19-3-2012)

Thứ Ba, 20 tháng 3, 2012

MỘT BÀI THƠ CỦA THẦY ĐỊNH


THƠ CỦA THẦY ĐỊNH

Thầy Định chữ đẹp thơ hay. Tôi vẫn còn giữ được những bài kiểm tra toán thời cấp 3 có lời phê của thầy và những bài luyện ôn thi tốt nghiệp lớp 10 thầy viết với bố cục cân đối, chữ viết thì cực đẹp. Thầy Định làm nhiều bài thơ và đã đăng báo một số bài.

Thầy Định và bạn Hạnh ở Lễ kỷ niệm 50 năm Trường Xuân Đỉnh

Tôi nhớ khi tốt nghiệp cấp 3, thầy Định viết cho bạn Hạnh 1 bài thơ trong quyển sổ “Lưu niệm” của bạn ấy, không biết bây giờ Hạnh còn giữ quyển “lưu bút” đó không, để chụp lại bài thơ có bút tích của thầy.



Tôi xin chép ra đây theo trí nhớ, chắc có sai sót nhầm nhọt:

ĐÊM THÁNG NĂM
                                       Hoàng Mai Định

Đừng gấp lại
                em ơi 
                     trang vở
      Hãy cứ để nguyên
                 như khi em đang còn học dở
                                                 một bài dài 
                                                         chưa hết
Để ngày mai
       Cuộc sống sẽ thay anh
                                nối tiếp những lời
        Và bão lửa sinh sôi
                   sẽ viết thêm 
                                nhiều trang sách mới
        Rồi sẽ giảng cho em nghe
                                những bài thơ
                                                 ca ngợi
                                                          cuộc đời.                       
                                                                                    (5-1967)

Hình như bài này đã được đăng ở báo Tiền Phong tháng 9 năm 1968, bạn nào biết thì cung cấp thông tin với nhé.

Thầy với 4 bạn nữ trong Hội trường 50 năm Xuân Đỉnh


(Vĩnh Thuận – 20/3/2012)